حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )

165

الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )

دست او مىرسانند : « اگر من خير سلطان را نمىخواستم ، امكان داشت اين خنجر كه اينك در زمين سخت كوبيده شده ، در سينهء نرم تو كوبيده مىشد » . اين‌جاست كه سلطان سنجر ، دعوت صلح حسن صباح را مىپذيرد . اما در مورد تهمت ابن تيميه به نزاريان بايستى بگوييم : در سال 620 هجرى ( 1223 م ) چنگيز خان مغول به اهداف اوليه‌اش رسيد . يعنى به حكومت خوارزمشاهيان پايان داد و به ماوراء النهر يورش برد و بخارا ، سمرقند ، غزنه ، هرات و ديگر كشورهاى اسلامى را به تصرف خود در آورد . وى در اين حملات جنايات بسيارى مرتكب شد . ابن اثير كه در آن دوران مىزيسته مىگويد : « اين خيلى مهم است كه زمام امور بلادى مثل خراسان و عراق عجم « 1 » رها شده ، تبديل شدند به كشورهايى كه نه سلطان دارد كه از آن دفاع كند و نه كسى را دارد كه مانع ورود بيگانگان شود و دشمن در خاك آن بگردد و هرآنچه كه بخواهد بردارد و آنچه را كه نخواهد ، رها كند » . با اين حال برخى قلعه‌هاى محكم و استوار ، مغولها را به وحشت انداخت ، به‌طورىكه فكر تسخير آنها را از سر در آوردند و آن را به وقت

--> ( 1 ) - عراق عجم يا عراق عجمى سرزمينى است كه در عهد بويهيان به نام بلاد جبل يا بلاد جبال شناخته مىشد و سلجوقيان آن را عراق عجمى ناميده‌اند . در معجم البلدان در مورد بلاد جبل يا بلاد جبال آمده : « ناحيه‌اى است واقع بين اصفهان تا زنجان و قزوين و همدان و دينور و كرمانشاهان و رى و سرزمينهاى كوهستانى و شهرهاى بزرگ ما بين آنها . » حمد اللّه مستوفى ( 1281 - 1349 م ) در كتاب نزهة القلوب مىنويسد : حدود بلاد جبل عبارت است از : آذربايجان ، كردستان ، خوزستان ، فارس ، كوير لوت ، قومس و گيلان ؛ و شهرهاى معروف آن عبارت است از : اصفهان ، همدان ، قم ، رى سلطانيه ، قزوين ، ساوه ، طالقان ، كاشان ، گلپايگان ، نهاوند ، يزد و غير اينها .